Πέμπτη 14 Ιανουαρίου 2010

...


Εδώ και κάμποσο καιρό έχει τεθεί το θέμα του δικαιώματος ψήφου των μεταναστών. Η αριστεροδεξιά, η δεξιά και η ακροδεξιά όρθωσαν το ανάστημα και φωνάζουν: ΟΧΙ τέτοιο δικαίωμα... στην πραγματικότητα το "όχι στο δικαίωμα ψήφου" αντιπροσωπεύει το "όχι σε δικαιώματα στους μετανάστες".
Εδώ και μια 10ετία (ίσως και 15ετία) ο χαιρετισμός του χίτλερ αρχίζει και γίνεται εμφανής. Η τεντωμένη παλάμη νομιμοποιείται και αρχίζει να ανεβαίνει όλο και πιο ψηλά...
Γιατί η επανάληψη του φασισμού και του ναζισμού δεν είναι αναγκαίο να γίνει επί των εβραίων: άλλωστε οι εβραίοι της εποχής εκείνης ενσάρκωναν την Ιδέα του Άλλου. Σήμερα αυτή την Ιδέα την ενσαρκώνουν οι μετανάστες.
Και όπως λέει και ο Σαρκοζύ (με την γλώσσα του σώματος):





[Τον παίζουν πολύ τελευταία τον Χίτλερ, 'η όχι; ]

Κυριακή 10 Ιανουαρίου 2010

...

Η χθεσινή έκρηξη βόμβας κοντά στο κτήριο της βουλής, ήταν όντως συμβολική όπως είπε ο παπουτσής. Το ζήτημα όμως είναι τι συμβόλισε και ποια είναι τα σύμβολα που εμπλέκονται στον συμβολισμό. Και φυσικά ποια είναι η χρήση των διαφόρων αυτών συμβολισμών.
Επειδή γενικά δεν μπορούμε να ξέρουμε, σχεδόν, τίποτα για το τι ήθελαν να υπονοήσουν συμβολικά οι κύριοι "βομβιστές", θα παραμείνουμε αναγκαστικά στην ερμηνεία της χρήσης και διαχείρισης από την πλευρά της εξουσίας αυτού του γεγονότος.

Επειδή έχουμε γενικά μια λατρεία στους συμβολισμούς και επειδή μας αρέσει να αναλύουμε βάσει του μηχανισμού των ταυτίσεων (άλλωστε η γλώσσα είναι η ίδια μια ταύτιση συμβόλων) που χρησιμοποιεί η εξουσία έχουμε και λέμε:

κοινοβούλιο = δημοκρατία

δημοκρατία = (η δημοκρατία είναι ταμπού, αυτοαναφορά, δεν ισούται παρά μόνο με τον εαυτό της)

κοινοβούλιο = κράτος = κοινωνία (το υγιές της κομμάτι)

εύζωνας = γνήσιος λαϊκός πατριώτης

πρωθυπουργός-υπουργός = ενσάρκωση της δημοκρατίας

βόμβα = επίθεση

αστυνομία = προστασία

και φυσικά όλα αυτά μέσα από τις κάμερες, και τις στήλες των μμε, άρα

μμε = παράθυρο στον κόσμο, του κόσμου ως έχει

Η οικονομική κρίση που ξετυλίγεται στον πλανήτη, αρχίζει πλέον και δείχνει απροκάλυπτα ποιες είναι οι πολιτικές κινήσεις της εξουσίας για να διατηρηθεί το σύστημα σε λειτουργία. Οι κινήσεις αυτές δεν είναι μια απλή αναδιανομή του πλούτου, δεν τον παίρνουν απλώς από τους φτωχούς και τον δίνουν στους πλούσιους. Οι κινήσεις αυτές δείχνουν ότι σκοπός τους είναι να ενταθεί η εκμετάλλευση και το δηλώνουν με κάθε δυνατό τρόπο.

Γενικά υπάρχει η «επανεμφάνιση» του κράτους στο προσκήνιο. Αυτό, βέβαια, ισχύει εν μέρει. Το κράτος ήταν πάντα παρόν (παρ’ όλες τις νεοφιλελεύθερες, δήθεν, προσταγές ότι το κράτος πρέπει να περιοριστεί στον ρόλο της διασφάλισης λειτουργίας των αγορών και παρ’ όλες της αριστερές φραστικές μπαλωθιές για την έλλειψη του κράτους ) με τρόπο που ευνοούσε, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, το κεφάλαιο. Στην πραγματικότητα ο ρόλος του κράτους ήταν διττός: αφενός να «απέχει» στο πεδίο της κοινωνικής πολιτικής (δηλαδή όσα είχαν κοινωνικοποιηθεί παλιότερα με κοινωνικούς αγώνες, να υποτιμηθούν για να περάσουν στα ιδιωτικά χέρια-δηλαδή στο κεφάλαιο) και αφετέρου να είναι παρόν όπου χρειάζεται, έτσι ώστε να συντονίζει τις πράξεις ταξικής επίθεσης από την μεριά του κεφαλαίου και να καταστέλλει (φυσικά ή ιδεολογικά) τις διάφορες αντιστάσεις αγωνιζόμενων κομματιών της κοινωνίας.

Η εικόνα των τελευταίων χρόνων ήταν ότι το κράτος συρρικνώνεται και οι αγορές ρυθμίζουν την κοινωνία, μια κοινωνία που ως ενιαία ωφελείται καθολικά από τις αγορές, αποκρύπτοντας έτσι την ταξική σύνθεσή της και την εκμεταλλευτική σχέση της λειτουργίας των αγορών. Στα χρόνια της κρίσης όμως, όπου το κεφάλαιο επιτίθεται με τέτοιον τρόπο που γίνεται εμφανής (παρ΄όλη την προσπάθεια για το αντίθετο) η ταξική διάρθρωση της κοινωνίας και με τέτοιον τρόπο που οξύνει τις ταξικές συγκρούσεις, επαναδιαμορφώνοντας τα ταξικά υποκείμενα, έχει σε μεγαλύτερο βαθμό ανάγκη (το κεφάλαιο) την πολιτική και θεσμική εκείνη οντότητα (παρουσιαζόμενη ως δημοκρατικά εκλεγμένη) για δυο κύριους λόγους: αφενός να επιβάλει με τρόπο «νομιμοποιημένο» την όξυνση των κοινωνικών σχέσεων της εκμετάλλευσης και αφετέρου να αμβλύνει τις αυτοκαταστροφικές τάσεις του συστήματος, δηλαδή να κάνει την ταξική επίθεση πιο αποτελεσματική υπέρ του κεφαλαίου.

Η «επανεμφάνιση» του κράτους προϋποθέτει την επανεδαφοποίησή του: ενώ μέχρι τώρα τα πράγματα φαινόταν να αποεδαφοποιούνται, λόγω της αιθέριας κινητικότητας του κεφαλαίου, το κράτος σαν οντότητα χρειάζεται πραγματικό χώρο: για παράδειγμα το κοινοβούλιο. Οπότε μια βόμβα έξω από το κοινοβούλιο σημαίνει την έδραση και οχύρωση της δημοκρατίας επί του κρατικού μηχανισμού (και το αντίστροφο). Αυτό που λένε έξω από τα δόντια, προς όλες τις κατευθύνσεις, είναι ότι πλέον κρατικός μηχανισμός υπό την σημαία της δημοκρατίας (η επιβολή της πλειοψηφίας επί των μειοψηφιών) θα είναι (ξανά) οι μορφές της διαχείρισης της εξουσίας.

Οι μεταπολιτευτικοί μύθοι που εννοούσε ο χρυσοχοϊδης δεν αφορούν φυσικά την ασφάλεια των «πολιτών. Αφορούν τις δομικές αλλαγές που έχει ανάγκη το σύστημα για να επιβιώσει. Αυτό που δεν κρύβουν βέβαια είναι ότι οι αλλαγές αυτές θα είναι επίπονες για την πλέμπα. Οπότε, μια βόμβα έξω από το κοινοβούλιο δεν μπορεί παρά μόνο να δηλώνει ότι: η δημοκρατία αμυνόμενη θα επιτεθεί προς τα έξω. Γκέ-γκε; Η θυματοποίηση του θύτη έχει ξαναπαιχτεί πολλές φορές. Θα ξαναπαιχτεί ακόμα μια.

Τελικά, μπορεί, ένα χελιδόνι να μην φέρνει την Άνοιξη, ένα βαρελότο όμως μπορεί να φέρει πολλές αλλαγές, θεσμικές αλλαγές.

Ένα τελευταίο για τους ευζώνους που ενώ ενημερώθηκαν ότι υπήρχε βόμβα, επέλεξαν (από πότε στο στρατό επιλέγει κανείς;) να παραμείνουν στις θέσεις τους ώστε να υπερασπιστούν τα ιερά και τα όσια αυτού του τόπου: δηλαδή την δημοκρατία. Οι εύζωνοι αντιπροσωπεύουν το πατριωτικό «ευγενές» κομμάτι της πλέμπας: όσοι αυτοθυσιάζονται για την δημοκρατία, για τα αφεντικά τους δηλαδή, θα υμνούνται, αλλά όσοι προτάξουν αντιστάσεις και άρνηση θα γίνουν εχθροί. Και ως γνωστόν η δημοκρατία δεν έχει αδιέξοδα: περνάει πάνω από τα πτώματα, αρκεί να επιβιώσει…

Τετάρτη 16 Δεκεμβρίου 2009

...

ΟΗΕ: Σε κίνδυνο η διατροφική ασφάλεια λόγω κλιματικής αλλαγής... (εδώ).

Οι κλιματικές αλλαγές όλο και περισσότερο θεωρούνται πιο δεδομένες από κάποιους, αλλά επίσης όλο και πιο πολύ αμφισβητούνται από άλλους. Δεν αμφισβητούνται αυτές καθ' εαυτές, αλλά τα αίτια που τις προκαλούν όπως και οι επιπτώσεις τους (στο περιβαλλοντικό και κοινωνικό επίπεδο).
Στην προκειμένη περίπτωση, για την διατροφή, ο ΟΗΕ μας λέει ότι λόγω των κλιματικών αλλαγών θα υπάρξει επισιτιστικό πρόβλημα. Και το πρόβλημα αυτό θα το υποστούν οι φτωχότερες και πιο ευάλωτες χώρες.

Οι κλιματικές αλλαγές, σαν όλα τα "μεγάλα" προβλήματα του "κόσμου" είναι διαχειρίσιμα. Αυτό τι σημαίνει; Ότι τους προσδίδονται άλλα χαρακτηριστικά από αυτά που έχουν, ιδεολογικοποιώντας τα και χρησιμοποιώντας τα για κάλυψη των πολιτικών πρακτικών που βρίσκονται πίσω από τα μεγάλα προβλήματα.
Για παράδειγμα η ερημοποίηση. Όντως υπάρχει ένα τέτοιο φαινόμενο. Αλλά αναρωτήθηκε κανείς ότι η ερημοποίηση μπορεί να μην είναι κλιματικό-περιβαλλοντικό φαινόμενο αλλά κοινωνικό; Κοινωνικό γιατί η δεδομένη πρακτική (γεωργική-οικονομική), που ωθείται από την λογική του κέρδους (άρα και της συντήρησης καθεστώτος σπάνης αγαθών), επιτάσσει την εγκατάλειψη των γαιών και την ερημοποίησή τους, ή την χρήση τους με τέτοιο τρόπο που απλώς δεν μπορεί να διατηρηθεί ο βιολογικός κύκλος-ισορροπία τους.
Ειδικά σε καιρούς οικονομικής κρίσης, η καταστροφή προϊόντων είναι μια επιβεβλημένη πρακτική για να μπορέσουν να φτάσουν οι τιμές σε επίπεδα κερδοφορίας. Και αυτό έχει ολέθριο αντίκτυπο στους προλετάριους. Η εμπειρία της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης στον μεσοπόλεμο το στηρίζει αυτό.

Επίσης το ζήτημα με το διοξείδιο του άνθρακα.
Όντως υπάρχει συσσώρευση και αύξηση της συγκέντρωσής του στην ατμόσφαιρα. Αλλά δεν είναι καθόλου σαφές αν επιδρά, όσο διατείνονται κάποιοι, στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Με αυτή την έννοια είναι ένα μεγάλο πεδίο για την πολιτική του χρησιμοποίηση.

Αλλά η ιδεολογική χρήση όλων αυτών των περιβαλλοντικών ζητημάτων έχει σαν κύριους σκοπούς 1) να δημιουργήσει την αίσθηση της παγκοσμιότητας των αποφάσεων που πρέπει να ληφθούν 2) να αποκρύψουν τις κοινωνικό-οικονομικές ζημιές του καπιταλιστικού συστήματος και 3) να αποτελέσουν πάτημα για την αναδιάρθρωσή του.

Με άλλα λόγια, οι κλιματικές αλλαγές γίνονται σύμμαχος για τον καπιταλισμό: οι καταστροφές που θα πρέπει να δημιουργήσει (ακριβώς αυτό: δημιουργική καταστροφή, αλλά όχι με την έννοια της καταστροφής των αγορών και την δημιουργία άλλων, αλλά με την έννοια της δημιουργίας αγοράς της καταστροφής και της καταστροφής μέσω του ανταγωνισμού) δεν θα είναι από αυτόν, αλλά από την υπερθέρμανση του πλανήτη.

Πέμπτη 10 Δεκεμβρίου 2009

...

Η ζωή, λένε, είναι γεμάτη αντιφάσεις.
Ναι, όντως είναι.

Αλλά κάποιες αντιφάσεις δεν είναι αντιφάσεις...
...αλλά πολιτική διαχείριση.
Παράδειγμα: ο Ομπάμα.
Που μόλις παρέλαβε το Νόμπελ Ειρήνης ενώ ταυτόχρονα στέλνει άλλους 30.000 φονιάδες-στρατιώτες στο Αφγανιστάν για να διευρύνει τον Πόλεμο.

Αν η ζωή είναι γεμάτη αντιφάσεις, όπως Μίσος-Αγάπη, ο καπιταλισμός είναι από τα πάνω μέχρι τα κάτω συνεπής: Κυριαρχία-Πόνος, Πόνος-Θάνατος.

Τετάρτη 9 Δεκεμβρίου 2009

...

Όταν μιλάμε και αναφερόμαστε στο Σύστημα, δεν έχουμε κατά νου κάποιο εκ των προτέρων σχεδιασμένο και αλγοριθμικό κοινωνικό μόρφωμα. Τουναντίον, μιλάμε για ένα δίκτυο ρευστών κοινωνικών σχέσεων που την κάθε του στιγμή την καθορίζει ο συσχετισμός των δυνάμεων: υπέρ του ενός ή του άλλου. Και οι πολιτικοί θεσμοί, όπως τα συντάγματα, οι νόμοι κλπ και φυσικά η ερμηνεία τους, ακολουθούν ακριβώς αυτό το μοτίβο: τίποτα δεν είναι δεδομένο και άπαξ. Όλα εξαρτώνται από τον προσδιορισμό και τον επαναπροσδιορισμό των πραγμάτων και των αληθειών. Όλα υπηρετούν τις δυνάμεις που καθορίζουν την ισχύ και την αξία τους. Ο κοινωνικός ανταγωνισμός παρεμβαίνει στο σημείο εκείνο που πρέπει να οδηγήσει τα πράγματα προς την μια ή την άλλη πλευρά. Και οι έντονα πολιτικές περίοδοι χαρακτηρίζονται ακριβώς από αυτό: από τον ανταγωνισμό του ποιος θα αποκτήσει το πάνω χέρι για να επαναπροσδιορίσει τα πράγματα προς όφελός του.
Πέρα από την ιδεακή υφή των πραγμάτων υπάρχει και η πραγματική: η έμπρακτη επιβολή των σχέσεων. Όταν η ιδεολογία αποτυγχάνει να πείσει τους υποτελείς, αναλαμβάνει η βία. Η κρατική βία. Όταν η πολιτική αντιπροσώπευση περνά κρίση, τότε το σύστημα κυριαρχίας καταφεύγει στα μέσα (όποια μέσα) που θα του επιτρέψει να συνεχίσει να υφίσταται.

Αυτό που βλέπουμε να συμβαίνει μετά τον περσινό Δεκέμβρη είναι η πολιτικοποίηση ευρύτερων κοινωνικών κομματιών και την αντίδραση των κυρίαρχων σε αυτό το γεγονός. Τον τελευταίο χρόνο έχουν γίνει μαζεμένοι αγώνες και διεκδικήσεις όσοι δεν έχουν συμβεί τα 10 προηγούμενα. Και όσο βαθαίνει η οικονομική κρίση (για να μην ξεχνιόμαστε) τόσο θα πολιτικοποιούνται οι συμπεριφορές: η κρίση ως πεδίο ανασχηματισμού αναδύει τις επιλογές σε κοινωνικό επίπεδο. Οι πολιτικές επιλογές, ως "αυθαίρετες", ενέχουν τον ανταγωνισμό γιατί ακριβώς δεν υπάρχουν εκ των προτέρων και ούτε είναι δεδομένες. Υπάρχουν απλώς οι κατευθύνσεις και οι προεργασίες τους. Υπάρχουν οι μηχανισμοί που ωθούν προς μια κατεύθυνση.
Έχει σημασία σε περιόδους ανασχηματισμού η διαπραγματευτική δύναμη αυτών που αναζητούν έναν καλύτερο κόσμο για όλο τον κόσμο, να είναι ισχυρή και πιεστική. Ει δυνατόν και ανατρεπτική. Έχει σημασία σε πολιτικούς καιρούς, η παρουσία των κοινωνικών κινημάτων να είναι αισθητή. Ει δυνατόν και ανατρεπτική.

Αυτές τις μέρες υπάρχει, από την μεριά της κυριαρχίας, ένας επαναπροσδιορισμός των κατασταλτικών μέσων. Η πρόληψη αντί της θεραπείας, δεν είναι μόνο ιδεολογία του υγειινισμού. Είναι μια νέα μορφή μεταφυσικού φασισμού. Ό,τι μπορεί να αποτραπεί ας αποτραπεί. Η θρησκευτικού τύπου προσέγγιση των πραγμάτων με την πρόληψη εδράζεται στο γεγονός ότι όποιος πείθει ότι κατέχει την γνώση για τα μέλλοντα, αυτός μπορεί να τα προλαμβάνει επίσης.
Το κρατικό ιερατείο, έχει πάρει ήδη θέση.

Σάββατο 5 Δεκεμβρίου 2009

...

Όταν ο φασισμός φοράει καπότα δημοκρατισμού (εδώ)...

...

Μια μέρα πριν την "επέτειο" της δολοφονίας του Γρηγορόπουλού, ο κρατικός μηχανισμός στήνει σκηνικό έντασης: τα τάγματα ασφαλείας επιτέθηκαν, σπάζοντας πόρτες και τζάμια, στο αυτοδιαxειριζόμενο στέκι στο Κερατσίνι. Επίσης, υπήρξαν μαζικές προσαγωγές διαφόρων ατόμων στα Εξάρχεια. Επίσης έχουν, λέει, στήσει κάμερες στο κέντρο της Αθήνας, για live μετάδοση των γεγονότων που ΘΑ γίνουν.

Πάλι θα παίξουν οι τηλεοράσεις φωτιές. Πάλι το θέαμα θα επιτύχει το σκοπό του: να ρίξει την περσινή εξέγερση στη φωτιά της παραποίησης και της διαστρέβλωσης. Να αναβάλει για ακόμα μια φορά την σκέψη για τα αίτια. Πάλι θα εστιάσει στα αποκαΐδια, ξεζουμάροντας από τα πολιτικά υποκείμενα, τους εξεγερμένους.

Πάλι οι κυρίαρχοι θα επιβάλουν τους όρους τους: καμιά άρνηση, καμιά αντίδραση και αντίσταση δεν θα ξεφύγει από τον παραμορφωτικό τους φακό. Κανένας υποτελής δεν πρέπει να κοιτάξει αλλού, παρά μόνο στον φακό τους, να στηθεί, να χαμογελάσει, να κάψει και μετά, αφού γυρίσει σπίτι, να δει στις ειδήσεις των οχτώ τα κατορθώματά του.

Και το κακό είναι ότι θα τσιμπήσουν πολλά επαναστατημένα ψάρια.

Οι εξεγέρσεις δεν γίνονται με ραντεβού.